Àkóónú

Orúkọ Ẹ̀kọ́

Taítiréṣan Àsìdì–bẹ́èsì Láàárin Òmi Alkali Aláìlágbára àti Àsìidì Tó Lágbára

Kíláàsì

SS2

Àfojúsùn (Objectives) — Lẹ́yìn tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ bá ti kẹ́kọ̀ọ́ ẹ̀ka ẹ̀kọ́ yìí, wọ́n yẹ kí wọ́n lè:

  Lo búrétì

  Lo pípetì

  Ṣe ìdánwò taítiréṣan dáadáa

  Ṣe iṣírò ìtóbi ásíídì ní mol·dm³

Ìfihàn

Nínú ẹ̀ka ẹ̀kọ́ yìí, ẹ̀kọ́ náà ti ṣètò láti ṣe taítiréṣan òmi alkali aláìlágbára (Na₂CO₃) àti ásíídì tó lágbára (H₂SO₄). Nínú irú taítiréṣan yìí, ásíídì àti alkali máa fèsì láti dá àkópọ̀ ásíídì kan.

Ìdánwò

Taítiréṣan Àsìdì–bẹ́èsì Láàárin Òmi Alkali Aláìlágbára àti Àsìidì Tó Lágbára

Àwọn Ohun Èlò Tí a Nílò

Àwọn Kemika:

·        25cm³ ti 0.0500 molu ti Na₂CO₃ omi ní dm³ kan

·        Ásíídì H₂SO₄

·        Methyl Orange

Àwọn Ẹ̀rọ Ìdánwò

·        Búrétì 50 cm³

·        Pípetì 25 cm³

·        Fílásì folumetriki 250 cm³ (Volumetric flask)

·        Fílásì kóníkà 250 cm³ (Conical flask)

·        Táìlì funfun (White tile)

Ìlànà Ìṣe

1. Fọ búrétì pẹ̀lú díẹ̀ lára Òmi A kí o sì kún un pẹ̀lú Òmi A títí lórí aami odo. Jẹ́ kí omi ṣàn sí aami kí búrétì lè kún pátápátá. Kọ ìkà ìbẹ̀rẹ̀ rẹ̀.

2.  Pẹ̀lú pípetì, yọ 25.00cm³ ti Òmi B kí o sì fi sínú fílásì kóníkà. Fi ìbọ̀bọ̀ méjì sí mẹ́ta ti Methyl Orange sí. Gbé fílásì kóníkà sórí tàìlì funfun.

3.  Fi Òmi A (ásíídì) látinú búrétì sí fílásì kóníkà tó ní Òmi B nínú rẹ̀. Kọ ìkà ìkẹyìn rẹ̀.

4.  Tun ṣe ìdánwò taítiréṣan náà pẹ̀lú apá tuntun ti Òmi B láti ní ìka mẹ́ta tó bá ara wọn mu.

5.  Ṣètò àwọn ìka búrétì rẹ̀ sínú tábìlì.

6.  Ṣe iṣírò taíta àpọ̀jọ (average volume) ti ásíídì tí a lò.

Ìṣòro

A jẹ́ òmi ásíídì tetraoxosulphate (VI) (H₂SO₄). B jẹ́ òmi tí ó ní 0.0500 molu ti Na₂CO₃ aláìmọ́ omi (anhydrous) ní cada dm³. 25.00cm³ apá ti Òmi B ni a ṣe taítiréṣan sí Òmi A, nígbà tí a ń lo Methyl Orange gẹ́gẹ́ bí àfihàn (indicator).

Látinú àwọn abajade rẹ àti àwọn ìmọ̀ tí a fún, Ṣe iṣírò:

i.                 iye Na₂CO₃ nínú 25.00 cm³ ti Òmi B tí a lò

ii.               isaro Òmi A ní mol·dm⁻³

iii.             isaro Òmi A ní g·dm⁻³

iv.             iye àwọn ìónì hídíròjènì (H⁺) nínú 1.00 dm³ ti Òmi A.

[Nọ́mbà Avogadro = 6.02 × 10²³ mol⁻¹][H = 1, O = 16, S = 32]

Àbájáde

Ní fífi àyè gba pé a ti rí àwọn abajade taítiréṣan

Ìwọn àcid àárín-gbòòrò tí a lò = =  = 24.38cm³

i.                 Láti ṣàkíyèsí iye àcid tí a lò Na₂CO₃ in 25.00cm³

Tí a fún ní: Ìsaro B = 0.050 mol dm^-3; Ìwọn =

Iye = Ìsaro  (mol dm^-3)  x Ìwọn (dm³)

= 0.050 x  = 0.00125mol

ii.               Láti ṣé ìṣirò ìsaro A ní mol/dm³

Àwọn oníyí yíyọ tí taítiréṣan:

C_A = X mol dm^-3; V_A = 24.38cm³; n_A = 1

C_B = 0.050 moldm^-3; V_B = 25cm³; n_B = 1

Lo

Rọ́pò sínú:

Ṣe C_A ní kókó fómúlà náà:  C_A =  = 0.0513moldm^-3

iii.             Láti ṣé ìṣirò ìsaro A ní mol/dm³ ní lílo àpèjúwe yìí: 

ìwọ̀n ìsaro (gdm^-3) = (moldm^-3) x Ìwọ̀n molà (gmol^-1)

Ìsaro H₂SO₄ ní mol/dm³ = 0.0513 moldm^-3

Ìwọ̀n molà H₂SO₄ = 2(1.0) + 32.0 + 4(16.0)

2.0 + 32.0 + 64.0 = 98.0gmol^-1

Rọ́pò sínú: ìwọ̀n Ìsaro = 0.0513 x 98 = 5.0274 gdm^-3

5.03gdm^-3 (3d.p)

iv.             Ìye àwọn á yọnu hydrogen ninú 1.00dm³ of A

1 dm³ tí A ní 0.0513 molu H₂SO₄

H₂SO₄ ayonaisi patapata nínú omi, nítorí náà

H₂SO₄ ⁺ aq ….. 2H⁺_(aq) + SO₄^2-_(aq)

1 mol                  2 mol

Láti inú àfihàn náà:

1 molu of H₂SO₄ yíò dá 2 moles of H⁺

Nítorí náà 0.0513 molu yíò dá 2 x 0.0513 molu of H⁺

= 0.103 mol of H⁺

Ṣùgbọ́n 1 molu of H⁺ ní 6.02 x 10²³  ions;

Nítorí náà 0.103 mol of H⁺ ní 0.103 x 6.02 x 10²³ ions

 6.20 x 10²² á yọnu . (3 sig. Fig.)

Ìpinnu

Ìdánwò àti ìṣiro tí a ṣe ní ẹ̀ka yìí fi hàn wa bí a ṣe n ṣe taítiréṣan Àsìdì–bẹ́èsì ti ojutu àdáfẹ́ tí kò lagbara àti àcid tó lagbara.

Ẹ̀kọ́ Ìdánwò

25cm³ ti ojutu 0.10 mol/dm³ ti Sodium Trioxocarbonate (IV) ni a ṣe taítiréṣan rè pẹlu hydrochloric àsìidì.

1.     Ṣètò àwọn ìkànsí búrẹ́tì rẹ

2.     Ṣé ìṣirò ìwọn àárín-gbòòrò àsìidì tí a lò, kí o sì pinnu isaro àsìidì náà ní mol/dm³

3.     Sò àmì itokasi tó yẹ fún taítiréṣan náà, kí o sì sọ àyípadà àwọ̀ rẹ ní ìkẹ́yìn

4.     Darukọ àkíyèsí mẹ́ta tó ṣe pàtàkì láti rí í pé a gba abajade tó péye fún taítiréṣan náà

Àfihàn fún ìbáṣepọ̀:

Na₂CO₃(aq) + 2HCl(aq) → 2NaCl(aq) + H₂O(l) + CO₂(g)